Seminarium Otwarte, to inicjatywa Zakładu Teorii i Badań Praktyk Społecznych działającego na Wydziale Socjologii UAM w Poznaniu. Podstawowym jej celem jest umożliwienie dzielenia się wiedzą na temat współczesnych fenomenów społecznych oraz różnorodnych wyzwań (badawczych, praktycznych i etycznych) stwarzanych przez ich pojawienie się i obecność.  Zależy nam na tym, by rozmowie na ich temat towarzyszyła żywa dyskusja, dlatego też Seminarium jest otwarte dla każdego, kto chce w nim uczestniczyć. Nie zamykamy się też na jakąkolwiek dziedzinę nauki, pod warunkiem, że zajmuje się ona badaniem i urefleksyjnianiem świata społecznego. Otwartość ta dotyczy również problematyki poruszanej w trakcie spotkań. Przyjęliśmy, iż w każdym roku działania Seminarium zostanie poświęcone innemu zagadnieniu uznanemu przez jego uczestników za ważne i istotne, a przy tym symptomatyczne dla współczesności, pozwalające coś nowego i interesującego o niej powiedzieć.  

 

Edycja II (2021): Jakie nowe konstytucje?  

Ostatnie dekady niosą doświadczenie zrywania lub rozpadu wielu konsensusów organizujących nowoczesny porządek: tych regulujących relacje pracy oraz stosunki pomiędzy elitami i masami; tych wokół sposobów rozumienia płci, rasy i etniczności; tych określających miejsce człowieka wśród innych gatunków i w obrębie środowiska naturalnego; tych formatujących myślenie o przeszłości i przyszłości, a także tych, których efektem była zgoda co do tego czym jest dobre życie, zamieszkiwanie, przestrzeń. Rozpad tych konsensusów można postrzegać jako konsekwencję różnicowania się zachodnich zbiorowości i podążających za tym procesem roszczeń emancypacyjnych wielu ignorowanych dotąd zbiorowości, ale również jako skutek narastającej niewydolności projektu modernizacji.  

Ponieważ zakładamy, iż życie zbiorowe nie może istnieć bez minimalnej choćby zgody co do tego, co stanowić ma jego podstawę czy zasadę je organizującą, to chcielibyśmy z trakcie Seminariów otwartych zapytać, o to, co mogłoby je stanowić. Zależy nam na poszukiwaniu tych nowych konstytucji w bardzo różnych obszarach życia społecznego, w taki sposób by nie absolutyzować żadnego z nich jako przestrzeni potencjalnej zgody i by otworzyć maksymalnie szerokie pole dyskusji.  

 

Prof. Andrzej Waśkiewicz, "Rewolucja konsumentów? Ekonomia współdzielenia jako wizja nowego ładu społecznego"
Spotkanie odbędzie się 11 lutego 2021 o godzinie 17:00 na MS Teams: link do spotkania.

Uber, Airbnb, CouchSurfing, Netflix, elektryczne hulajnogi – te instytucje wrosły w nasze codzienne życie tak samo jak Allegro.pl, Amazon.com i inne przedsiębiorstwa gospodarki sieciowej. A jednak w opinii ich propagatorów są one zwiastunem nowego porządku. Dla gospodarki rynkowej z jej anonimowym rynkiem praktyki współdzielenia mają być tym, czy dla demokracji przedstawicielskiej instytucje bezpośredniego oddziaływania obywateli na decyzje polityczne. Gospodarka będzie wreszcie zaspokajać rzeczywiste ludzkie potrzeby, zamiast produkować na masową skalę rzeczy zbędne. Powstrzymana zostanie dewastacja Ziemi i rabunkowe korzystanie z jej zasobów. Instytucje przedkapitalistycznej gospodarki, za sprawą internetu rozciągnięte na globalną skalę, przyniosą upodmiotowienie ludzi zmarginalizowanych przez rynek i odbudują osłabioną przez niego wspólnotę. Zaufanie będzie największym kapitałem, jakim ludzie będą dysponować tyleż w lokalnej, co globalnej wymianie rzeczy i usług. Nie będę oceniać, jakie szanse realizacji ma ta obietnica – historyk idei nie powinien wypowiadać się zbyt pośpiesznie. Przedstawię jedynie specyficzne instytucje (w sensie socjologicznym), które mają ją realizować, zwracając przy tym uwagę na ambiwalencję wobec gospodarki rynkowej,  jaką obarczona jest sama idea współdzielenia.

Andrzej Waśkiewicz, z wykształcenia historyk i socjolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego wykładający na macierzystym Wydziale Socjologii i w Kolegium ArtesLiberales. Jest autorem książek z zakresu idei społecznych i politycznych: Interpretacja teorii politycznej (1998); Polityka dla dorosłych. Eseje (2006); Obcy z wyboru. Studium filozofii aspołecznej (2008, wyd. ang. 2015); Paradoksy idei reprezentacji politycznej (2012, wyd. ang. 2020), Ludzie—rzeczy—ludzie. O porządkach społecznych, w których rzeczy łączą, a nie dzielą (2020).

 

Wstępny program II edycji Seminarium Otwartego  

  • 11.02.2021, czwartek, godzina 17:00, prof. dr hab.. Andrzej Waśkiewicz (IS UW) 
  • 22.03.2021, poniedziałek, godzina 10:00, dr hab. Piotr Michoń prof. UEP (UEP) 
  • 19.04.2021, poniedziałek, godzina 10:00, prof. Matthias Gross (University of Jena) 
  • 13.05.2021, czwartek, godzina 18:00, prof. Felix Stalder (Zurich University of the Arts) 
  • 17.06.2021, czwartek, godzina 18:00, prof. dr hab. MichałPawełMarkowski (University of Illinois, Chicago) 
  • 21.10.2021, czwartek, godzina 18:00, dr Piotr Szaradowski (School of Form)

 

Formuła seminarium  

Seminarium odbywać się będzie raz w miesiącu na Wydziale Socjologii UAM w Poznaniu (w czasie pandemii zaś za pośrednictwem platformy Microsoft Teams). W trakcie każdego ze spotkań zaproszony przez organizatorów gość będzie prezentował swój referat. W ciągu miesiąca od jego wygłoszenia autor powinien dostarczyć organizatorom tekst, spełniający wymogi nakładane na artykuły naukowe, a będący zapisem jego wystąpienia w trakcie Seminarium. Referat będzie punktem wyjścia dla napisania przez osoby uczestniczące w seminarium 1-2 artykułów naukowych odnoszących się do tez referatu, polemizujących z nimi, bądź uzupełniającymi go o nowe wątki. Artykuły te powinny zostać dostarczone organizatorom seminarium nie później, niż dwa miesiące od daty wygłoszenia referatu, do którego się one odnoszą. Podsumowaniem każdej z edycji Seminarium będzie publikacja zawierająca wszystkie zgromadzone  w jego trakcie artykuły naukowe.